IHM-netwerkbijeenkomst als eerste stap richting nieuwe koers
Op 24 maart was het zover: de eerste netwerkbijeenkomst van het Informatiehuis Marien (IHM (Informatiehuis Marien)). Tijdens deze bijeenkomst kwamen onze stakeholders bijeen om samen na te denken over de toekomst van ons informatiehuis: zijn we toe aan een voorjaarsschoonmaak, een likje verf, een grote renovatie of denken we meer aan sloop en nieuwbouw?
2026 als evaluatiejaar
De aanleiding voor de bijeenkomst is de tussenevaluatie die het IHM (Informatiehuis Marien) dit jaar uitvoert. Volgens programmanager Sandra Langezaal vormt 2026 een belangrijk kantelpunt voor het IHM. Sinds de oprichting in 2012 is het belang van open data en goed datamanagement sterk toegenomen.
Ook de context waarin het Informatiehuis opereert is flink veranderd. Waar het IHM oorspronkelijk werd opgericht als samenwerkingsverband tussen ministeries rond Noordzeedata, spelen inmiddels ook internationale ontwikkelingen, Europese regelgeving en technologische vooruitgang een steeds grotere rol.
2026 bevindt zich precies halverwege de huidige samenwerkingsovereenkomst van het Informatiehuis Marien. Daarom ziet Sandra dit jaar als een logisch moment om stil te staan bij de veranderende opgave en rol van het IHM. En dat begint met luisteren naar de gebruikers.
Grote diversiteit aan behoeften en gebruikers
De deelnemers van de bijeenkomst waren net zo divers als het datalandschap waarin IHM zich begeeft: van overheden tot het bedrijfsleven en van ngo's tot kennisinstellingen. Na een kort welkomstwoord van Sandra maakten dagvoorzitters Luc Boot en Mike Mannaart uit het Tigernetwerk van het ministerie Infrastructuur en Waterstaat een rondje door de zaal: wie is wie en vanuit welke vragen en behoeften zijn zij aanwezig?
Die rondvraag gaf direct een goed beeld van de diversiteit aan gebruiksdoelen en verwachtingen. Waar de ene deelnemer vooral beter wilde begrijpen hoe de data gebruikt kan worden, waren anderen op zoek naar duidelijkheid over hoe het IHM zich verhoudt tot Europese portals. Een enkeling kwam zelfs vanuit persoonlijke interesse in het beter ontsluiten van informatie voor burgers. Daarnaast kwam de behoefte aan aandacht voor vindbaarheid, actualiteit en versnippering van data regelmatig terug in de antwoorden vanuit de zaal.
Drie toekomstperspectieven uitgelicht
Om het gesprek op gang te brengen, waren drie deelnemers van tevoren uitgenodigd om een korte pitch voor te bereiden over hun behoeftes en wensen als gebruiker van het Informatiehuis Marien en om hun verschillende toekomstperspectieven voor het IHM te delen.
Internationale positionering IHM
"Toen het IHM in 2012 startte, was het doel helder: alle informatie over de Noordzee op één plek. Maar de wereld is veranderd. Data stopt niet bij landsgrenzen, en inmiddels zijn er sterke internationale netwerken zoals GBIF, OBIS en EMODnet die samen een groeiende infrastructuur vormen. De vraag is dus niet meer óf we samenwerken, maar hoe. Moet het IHM een eindstation zijn, of juist een slimme schakel die data doorzet naar deze internationale platforms? Mijn advies: sluit aan bij wat er al is, werk samen met partijen die de schaal en middelen hebben, en zorg dat we data goed harmoniseren."
- Eva Corssmit, NL Biodiversity Information Facility (NLBIF)
IHM als loket en kwaliteitsbewaker
“Als marien ecoloog werk ik dagelijks met grote hoeveelheden data voor rapporten en beleidsadviezen die juridisch moeten kloppen. Een paar jaar geleden belde ik het Informatiehuis Marien met een vraag over een dataset – en er werd meteen opgenomen. Klinkt logisch, maar dat is niet altijd zo vanzelfsprekend. Sindsdien ben ik gebruiker, fan en misschien zelfs aanhanger. Voor mij zit de kracht van het IHM echt in die rol als wegwijzer en aanspreekpunt in een complexe datawereld. Het is enorm waardevol dat er één plek is waar je terechtkunt. Voor de toekomst zie ik het IHM dan ook als een loket dat niet alleen helpt bij het vinden van data, maar ook bij het duiden van kwaliteit en betrouwbaarheid.”
- Joey Portier, Haskoning
IHM als informatie- of kennisdienst
“Ik werk op het snijvlak van onderzoek en beleid. Daar draait alles om actionable knowledge: kennis die je concreet kunt gebruiken om een probleem op te lossen. Dat betekent dat data niet alleen op het juiste moment beschikbaar moet zijn, maar ook relevant, betrouwbaar en begrijpelijk. Een voorbeeld is Buienalarm: complexe data wordt daar vertaald naar iets waar je direct naar kunt handelen, terwijl de gebruiker zelf de beslissing neemt: blijf ik binnen of ga ik naar buiten? Voor het Informatiehuis Marien zie ik daar een kans: niet alleen als databron of viewer, maar als een marine information service: misschien wel een ‘buienalarm van de Noordzee’?. Maar in ieder geval: een platform afgestemd op de behoefte van haar eindgebruikers.”
- Ellis Dupker, Ministerie van Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur
Het netwerk aan het woord
De drie pitches waren bedoeld als uitgangspunt waar de deelnemers de rest van de middag over in discussie konden. Maar zoals verwacht, waren er ook verzoeknummers: 'Kunnen we het ook over de rol van het IHM in ocean literacy hebben?' klonk het bijvoorbeeld uit de zaal. En zo ontstond er een vierde toekomstperspectief.
Onder de regie van de dagvoorzitters werden de deelnemers in drie groepen verdeeld: het bedrijfsleven, de overheid en de wetenschappers. Per groep werd hen gevraagd hoe zij over de vier toekomstperspectieven dachten. Waren zij het ermee eens, of juist helemaal niet?
Hier werd duidelijk dat de verschillende perspectieven op enthousiasme konden rekenen, maar ook zorgen opriepen bij de deelnemers. Bijvoorbeeld over de veiligheid en nationale autonomie van data. Ook brachten de deelnemers een nuance aan op de perspectieven, vanwege technische belemmeringen of kwalitatieve bezwaren voor het samenbrengen van data. Bijvoorbeeld voor (internationale) samenwerkingen of dataservices. Andere deelnemers zagen daar juist weer de voordelen van.
Van stelling naar evaluatie
In het volgende programmaonderdeel gingen de deelnemers in groepjes aan de slag met een SWOT-analyse van de toekomstperspectieven. De eerder besproken perspectieven vormden de basis, maar er kwamen, op verzoek van de deelnemers, ook nieuwe onderwerpen aan bod, zoals wie eigenaar is van data en hoe om te gaan met projectdata. De analyses leverden veel mooie inzichten op, zoals:
- Het is waardevol om eens kritisch te kijken naar wie de voornaamste eindgebruikers van het IHM zijn.
- Er is veel meer noordzeedata beschikbaar dan alleen die van de overheid. Mogelijk kan het IHM haar speelveld daarmee uitbreiden. Daarvoor is wel meer capaciteit nodig.
- De huidige hub-functie van het IHM wordt gewaardeerd door de gebruikers: “Het is de spil in het web die de data ontsluit.”
- De grootste sterkte van het IHM is haar netwerk, waarin heel veel kennis aanwezig is.
- Door ook bewust kennis te delen met burgers, bijvoorbeeld over de Kaderrichtlijn Marien, kan het IHM bijdragen aan een groter besef van de waarde van de Noordzee.
Wil je ook meedenken?
De input vanuit de SWOT-analyses helpt IHM om de behoeftes en vervolgstappen beter vorm te geven in de evaluatie. En dat is pas het begin. Op de netwerkbijeenkomst hebben we samen kunnen nadenken over ons ‘droomhuis’. De rest van het jaar gaan we daar met elkaar aan bouwen.
We organiseren de komende maanden een aantal kleinere sessies om de ideeën verder uit te werken, zodat we aan het einde van het jaar scenario’s voor de toekomst van IHM kunnen opleveren. Tijdens deze sessies gaan we dieper in op specifieke thema's, zoals eindgebruikers, dataontsluiting en nationale- en internationale samenwerkingen. Meer informatie volgt.
Wil je ook meedenken over de toekomst van IHM? Kan je niet wachten op de volgende sessie en heb je nu al ideeën? Laat het ons weten via info@informatiehuismarien.nl.